درس 3: مهمترین دلیل اثبات خداوند

برای اثبات وجود خداوند دلایل بسیاری وجود دارد که ما در این کتاب به جزء مهم آن که دلیل فطرت است اشاره خواهیم کرد:

·       دلیل فطرت: هر شرکتی که سازنده یک نوع کالای معینی است بعد از ساختن آن کالا برای اینگه بگوید که این ساخته شده شرکت مااست یک برچسب یا یک نوع نوشته یا یک مهر اساسی برای خود میسازد تا همه بدانند که این ماشین مثلا ساخته شده کدام شرکت است، خداوند نیز در تمام این جهانی که خلق کرده است یک حافظه اساسی در آن قرار داده است که این حافظه که در داخل جزء جزء انسان نهفته است تمامی قوانین اساسی را که خداوند در این جهان قرار داده اضافه بر اینکه این انسان ساخته شده خداوند است را در این حافظه اساسی قرار داده است که انسان یا هر مخلوق دیگری ناخداگاه چه بداند وچه نداند مارک الهی در آن ثبت شده است وإنسان در لحظات شدت وسختی وترس بسیار شدید آن را در باطن خویش مي یابد که از آن قرآن مجید به اسم فطرت یاد کرده است خداوند در سوره روم آیه 30 میفرماید: ( فأقم وجهك للىين حنيفا فطرت الله التی فطر الناس علیها لا تبدیل لخلق الله ذلک الدین القیم ولکن اکثر الناس لا یعلمون) صورت وباطن خویش را به سوی آن دین الهی برگردان زیرا آن همان فطرت خداوندی است که خداوند آن را در نهاد انسانیت قرار داده است وهیچ تغییر وتبدیلی در آن وجود ندارد وآن همان دین کامل ومحکم واستوار است لیکن بیشتر مردم آن را نمیدانند.

·  بعضی از علمای غرب میگویند اگر به انسان هیچ تعلیمی نیز از جانب پدر ومادر وخانواده یا مدرسه داده نشود خود به خود به سوی دین حرکت میکند زیرا این یک امری است که در باطن او نهفته است واین یکی از مهمترین دلایلی است که به ما نشان میدهد چگونه در این جهان این همه عقیده های بسیار زیاد ودیانتهای بسیار وجود دارد چون بشریت ناخود آگاه به دنبال خالق است واگر آن را از راه صحیحش جستجو نکند به دنبال دیانتهای باطل میرود، وحتی آنهایی که اعتقاد به وجود خالق وصانع ندارند نیز از لحاظ روحی احتیاج به یک آرامش وراحتی دارند که به دنبال آن در جاهای دیگری میگردند؛ وقرآن مجید باز در سوره روم آیه 33 در همین زمینه میفرماید (واذا مس الناس ضر دعوا ربهم منيبين اليه ثم اذا أذاقهم منه رحمة اذا فريق منهم بربهم يشركون)  وقتی که مردم دچار سختی ودشواری میشوند به خداوند متوسل شده از اویاری میطلبند لیکن وقتی آنها را نجات داد ودرهای رحمت خویش را برای آنها گشود به پروردگار خویش شرک میورزند.

·  علمای خداشناسی برای اثبات دلیل خداوند دلایلی را بیان نمیکنند الا اینکه در کتابهای خویش مینویسند وجود خداوند امری است فطری ودلیلی که میتوان به وسیله آن به خداوند رسید امکان ماهوی به آن گفته میشود:

·  مقصود از امکان ماهوی چیست؟ مقصود از کلمه ماهیت یعنی اساس وجوهر هر چیزی ووقتی که میگوییم ممکن یعنی آن وجودی که بین مرحله عدم ووجود است وبه قدرتی احتیاج دارد تا او را از مرحله عدم به وجود منتقل کند، به خاطر همین به او ممکن گفته میشود یعنی اگر آن قدرت عظیم وجود داشته باشد ممکن است به وجود منتقل شود والا در عدم باقی خواهد ماند، ومقصود از کلمه امکان ماهوی که یکی از مهمترین دلایل اثبات وجود خداوند به شمار میرود این است که تمامی مخلوقات در این جهان همه در اصل وجود خویش محتاج پروردگار هستند وهمه موجوداتی ممکن هستند که برای خارج شدن از مرحله عدمیت ومنتقل شدن به وجود احتیاج به آن قدرت عظیم ابدی وازلی دارند تا به وجود منتقل شوند واز خود هیچ هویت واستقلالیتی ندارند واگر از مرحله عدم به وجود منتقل شد نیز وجود خویش را از خود گرفته است پس چیزی از خود ندارد پس فقر واحتیاج او به پروردگار یک فقر واحتیاج ماهوی است یعنی از اصل ماهیت او وجوهر اساس او تشکیل شده است پس خود حتی جان وروح وزنده بودن خویش را نیز مدیون پروردگار است که به این برهان امکان ماهوی گفته میشود، وبه وسیله این احتیاج ونیاز تمامی ممکنات یا کائنات در این جهان به خالقی بی همتا وغیر محتاج میرسیم که وجود خویش را محتاج کس دیگری نیست.

·  وبه خاطرهمین است که احتیاج انسان همیشه پابرجا است چون موجودی مرکب از وجود وماهیت است وچون مرکب است پس احتیاج به اعضای خویش دارد واگر بگوییم که وجود خویش را از موجودی مرکب مثل خویش گرفته باشد پس آن مرکب نیز احتیاج به وجودی غیر مرکب وغیر محتاج دارد ودر نتیجه این سلسله باید به یک وجوب ذاتی برسد یعنی موجودی که خود بی نیاز است ووجود خویش را از کسی نگرفته باشد.

·  وقتی که انسان از عدم به وجود منتقل میشود به اوواجب بالغیر گفته میشود یعنی بوسیله یک وجود واجب بالذات که غیر محتاج است از عدم به وجود منتقل شده است.

·  وبه وجود خداوند واجب بالذات گفته میشود ومعنای آن این است که وجود خویش را از کسی نگرفته است بلکه خود ذاتا غیر محتاج است چون ماهیت ووجود ندارد ودارای اعضا نیست بلکه وجودی است صمدی.

·  ما همیشه در نماز این آیه قرآنی را تلاوت میکنیم ومیگوییم (الله الصمد) یعنی آن خداوندی که یکپارچه است وظاهر وباطن او یکی است محتاج نیست واز اعضا ساخته نشده است وبه این اصطلاح علمای خداشناسی (بسیط الحقیقه) میگویند یعنی یک وجود یکپارچه ویکتا وواحد.

تکلیف شب

آنچه از شرح این درس در مورد اثبات وجود خداوند فهمیدید را بشکل خلاصه برای ما حداقل در 8 سطر بنویسید: